Humboldta i zapoczątkowane przez Gaussa), jednak liczba pomiarów i ich dokładność były zbyt małe, by wykazać istotne błędy obowiązujących teorii. Dopiero na przeł. XIX i XX w. nastąpiła gruntowniejsza konfrontacja poglądów dominujących w geofizyce XIX w. z wynikami obserwacji, co przyczyniło się do szybkiego rozwoju geofizyki. Powstały pierwsze uniwersyteckie katedry geofizyki: w Polsce 1896 (UJ Rudzki), w Niemczech 1898 (uniw. w Getyndze E. Wiechert). Odkrycia: 1902 stratosfery przez R. Assmanna i L. Teisserenc de Borta, 1906 jądra Ziemi przez R.D. Oldhama (potwierdzone 1907 przez Wiecherta) oraz 1909 skoku prędkości fal sejsmicznych u podstawy skorupy ziemskiej, przez A.